Ostatnia aktualizacja: 2018-07-10

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa poznańskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 3
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015


Rejestr poborowy ziemi wschowskiej 1579 r.


Źródło: ASK I 3, k. 661-672v, 681-690

Tytuł: Regestrum contributionum Reispublicae [!] in comitiis Warschoviae per proceres Regni laudata [!] ex civitate atque districtu Wchovensi ad annum Domini 1579. [Wpisany italika na górze k. 661.]

Treść: k. 661 tytuł; k. 661-672v, 681-681v pobór z miast i wsi; k. 681v-682v podsumowanie rejestru; k. 683-690 czopowe z wsi i miast (nieobjęte edycją).

Uniwersał: VL, t. 2, s. 191-198; VC, t. 2, vol. 1, s. 421-430.

Wydanie: ŹD, s. 98-102.

Opis: Rejestr został spisany po łacinie. Prawie wszystkie elementy rejestru zostały wpisane jedną ręką – tytuł, nazwy miejscowości, główna część wpisu, podsumowania podatku ze strony i całościowe podsumowanie rejestru na k. 681v-682v. Te ostatnie wyróżniają się jedynie węższymi liniami i wielkością, jest to jednak ta sama italika o niewielkim pochyleniu. W rejestrze pojawiają się jeszcze trzy ręce – odpowiedzialną za podsumowania opodatkowanych przedmiotów (węższe linie i bardziej kanciaste litery, które jednak zanikają już na 4. karcie rejestru); trzecia ręka wpisała informacje o jednym dziale we wsi Przybyszewo (k. 667v, pismo bardzo delikatne, z mocno zaznaczonymi górnymi elementami, niektórych znaków), ostatnia na k. 681v dopisała brakującą przy wpisie czwartej ręki sumę podatku. Wszystkie strony rejestru zostały oznaczone na górze datą roczną. Rękopis jest czytelny, nie występują uszkodzenia i zanieczyszczeni utrudniające lekturę. Rejestr ma strukturę tekstowo-tabelaryczną. Rejestr został rozerwany przez osobowy spis czopowego z lat 1579 i 1580, który zajmuje k. 673-680v. Przy Lesznie została odnotowana liczba opodatkowanych domów. Rejestr nie ma wyraźnego układu miejscowości. Jednak biorąc pod uwagę wiadomości spoza tego źródła, wydaje się, że jakieś znaczenia miał właściciel danej osady (wsie należące do Wschowy zapisano po niej, a będące własnością Andrzeja Opalińskiego i klarysek głogowskich również stanowią zwarte grupy).

Uwagi redakcyjne: W rejestrze występują pręty jako miara powierzchni, sposób ich rozpisania zob. wstęp do rejestru 1563 r. Przy braku daty rocznej, rekonstruowano ją jako rok 1579, zakładając, że rok 1580 był oznaczany (np. Bronikowo k. 665v). Innych braków w datacji nie uzupełniano, nie znajdując do tego podstawy w materiale (brak systematyczności w pomijaniu tego elementu przez pisarza).

Arkadiusz Borek


Autorzy: Arkadiusz Borek, Krzysztof Chłapowski, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru i przygotowanie do edycji: Arkadiusz Borek
Skolacjonowanie: Krzysztof Chłapowski
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Ziemia wschowska w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa poznańskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.