Ostatnia aktualizacja: 2017-12-11

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Powiat koniński w drugiej połowie XVI w.

Opis:W drugiej połowie XVI wieku powiat koniński był jednym z sześciu powiatów województwa kaliskiego. Leżał w południowo-wschodniej jego części. Od południa graniczył z powiatem kaliskim, od zachodu z pyzdrskim i gnieźnieńskim. Na wschodzie stykał się z województwami łęczyckim i sieradzkim oraz z województwem brzeskim kujawskim. Wieś Czartowo stanowiła enklawę powiatu konińskiego położoną wewnątrz powiatu gnieźnieńskiego.

Powiat koniński był najmniejszym powiatem województwa kaliskiego i zajmował obszar 2375 km2.

Powiat leżał w granicach diecezji gnieźnieńskiej, głównie w dekanatach konińskim, słupeckim i sompoleńskim. Pojedyncze miejscowości przygraniczne leżały na terenie dekanatu stawskiego (Zdzenice, par. Malanów) i archidiakonatu uniejowskiego – w dekanacie uniejowskim (Podłużyce, par. Wielanów) i w dekanacie szadkowskim (Bylice, Beliczki, par. Borzysławice). Na terenie powiatu znajdowało się 51 parafii, w tym trzy parafie jednowioskowe: Nowa Wieś, Wola, Koszuty.

W drugiej połowie XVI wieku na terenie powiatu konińskiego da się uchwycić źródłowo ponad 300 punktów osadniczych. W tej liczbie 296 to osady wymienione w rejestrach poborowych. Informacje na temat innych miejscowości istniejących na tym obszarze pochodzą z innych kategorii źródeł: lustracji królewskich i wizytacji. W badanym okresie istniało 14 miast: Koło, Konin, Brdów, Lądek, Zagorów, Ślesin, Rychwał, Brudzew, Kleczew, Tuliszków, Golina, Lichyń, Grzymiszew, Kazimierz.

Ponad 70% osad powiatu konińskiego stanowiło własność szlachecką. Na własność królewską składały się trzy miasta: Koło, Konin, Brdów oraz wsie należące do starostwa kolskiego i konińskiego. Najważniejszym duchownym właścicielem na tym terenie było opactwo w Lądzie. Należały do niego dwa miasta: Lądek oraz Zagórów oraz wsie: Jaroszyn, Koszuty, Kowalewo, Wierzbno, Krąpsko, Ratyń, Lipia Góra, Dolany, Sługocin, Wrąbczyno, Drzewce, Skokom, Kopaino, Świątniki, Oleśnica, Święcia, Wola. Inne osady duchowne należały do uposażeń arcybiskupa gnieźnieńskiego, biskupa poznańskiego oraz plebanów w Kole, Koninie i Krąpsku. Trzy wsie stanowiły własność miejską: Nagórna Wieś, Blizna (Koło) oraz Kurowo (Konin).


Marta Kuc-Czerep


Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1564 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1565 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1576 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1577 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1578 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1579 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1581 r.
Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1583 r.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe. .