Ostatnia aktualizacja: 2018-07-10

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu kaliskiego 1591 r.


Źródło: ASK I 11, s. 1449-1636.

Tytuł: Regestrum Exa | ctae Contributio | nis publicae in Con | ventu Warsza | wien[si] proxime p[rae]te | rito laudatae ad | annum D[omi]ni 1591 [pod tytułem ozdobny motyw roślinny]

Treść: s. 1451-1625 : Districtus Calissiensis Villarum Consignatio; s. 1625-1633: miasta powiatu kaliskiego, s.1634-1636: niezapisane.

Uniwersał: VC, t. 2, vol. 2, s. 181-191; VL, t. 2, s. 1379-1395.

Opis: Rejestr spisany po łacinie pismem kursywnym, niezbyt starannym, co powoduje w wielu miejscach trudności odczytu. Po lewej stronie zapisu widnieje data wpisu (zapłaty) do rejestru, po stronie prawej – suma wpłat we florenach, groszach i denarach. U dołu kart znajdują się sumy wpłaconych kwot z poszczególnych stron. Miejscowości parafialne zostały wpisane według kolejności alfabetycznej, jednak układ ten – tak jak w poprzednich rejestrach – został zachwiany w identyczny sposób: między parafiami Karmino a Kucharki Rycerskie występuje parafia Chodecz (s. 1488-1489), a między parafiami Kościół a Kuczkowo wpisano parafie: Chełmcza, Dobrzec, Dobrzyca, Droszewo, Dzierzbino, Głogowa, Grodzisko, Gołuchowo, Gorzno, Góra, Gostyczyna, Giżyce, Gać Powężowa, Godzieszewy Duże, Goliszewo, Iwanowice, Jankowo, Jastrzębniki i Jedlec (s. 1506-1535).

Jest rzeczą interesującą, że rejestr ten zawiera nazwy pustek i folwarków, które występowały w rejestrach z lat 1565 i 1576, a których brak w latach 1579, 1580 i 1581. Omawiany rejestr w sposób wyjątkowy (w porównaniu do innych rejestrów w skali województwa) opisuje sposób ściągania poboru: podaje nie tylko imiona i nazwiska właścicieli, ale także osób, które zapłaciły podatek w imieniu właścicieli. Najwyraźniej miało to związek ze spisaniem w 1591 r. rekognicjarza powiatu kaliskiego, który wykazuje bardzo podobny układ, jak rejestr poborowy. Pomimo swojej dokładności rejestr z 1591 r. posiada 148 nazw bez żadnego wpisu (brak danych, ewentualnie określenie "pustka" lub "folwark") , a w porównaniu z rokiem 1581 – brakuje 2 wsi (Lgota w parafii Koryta i Gutowo w parafii Gutowo) oraz 4 miast: Iwanowic, Sulmierzyc, Odolanowa i Choczy. Wiele stron jest zapisanych tylko częściowo, a strony 1580 i1581 są niezapisane.

Uwagi redakcyjne: W przypadku kolumny "rzem_lista" w miastach wpisane zostały zawody co do których była pewność w odniesieniu do liczby rzemieślników. Pominięte zostały zapisy w rodzaju: "fabris, serifabris, gladiatoribus, currus fabris, pixidiariis" gdzie podana była łączna suma osób. W kolumnie "char_osady" w przypadku braku źródłowego określenia wpisany został w nawiasie kwadratowym domyślny charakter osady. Również w nawiasie kwadratowym zapisana została data wpłaty kolejnych działów majątkowych danej osady jeśli data dzienna widniała tylko przy pierwszym dziale.

Jarosław Suproniuk


Autorzy: Michał Gochna, Jarosław Suproniuk, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru i przygotowanie do edycji: Jarosław Suproniuk
Skolacjonowanie: Michał Gochna
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat kaliski w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.