Ostatnia aktualizacja: 2018-07-10

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa poznańskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 3
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015


Rejestr poborowy ziemi wschowskiej 1577 r.


Źródło: ASK I 5, k. 778-783

Tytuł: Regestrum contributionum publicarum anni Domini 1577 Toruniae per ordines regni laudatarum. Ex districtu Wschoviensi extraditus. [Wpisany antykwą na górze k. 778.]

Treść: k. 778 tytuł; k. 778-782v pobór z miast i wsi; k. 783 czopowe z miast (nieobjęte edycją).

Uniwersał: VL, t. 2, s. 176-181; VC, t. 2, vol. 1, s. 397-403.

Opis: Rejestr został spisany po łacinie. Za główną treść rejestru odpowiada jeden pisarz, używający starannej italiki, z tendencją do wyraźnego zaznaczania pętelek liter. Nazwy miejscowości zostały wyróżnione antykwą. Nie jest pewne, czy rejestr został wpisany jednym ciągiem, czy oparł się na przygotowanym schemacie – na początkowych kartach występują dość duże przerwy między kolejnymi wpisami, które później zanikają. Inna ręka wpisała podsumowania stron, również italiką, jednak mniej ozdobną, a bardziej kursywną. Rejestr ma strukturę tekstowo-tabelaryczną. Rękopis jest czytelny, nie ma śladów poprawek, zniszczeń, ani zabrudzeń. Wymienione zostały 41 miejscowości. Przy Lesznie podano liczbę domów. Rejestr nie ma wyraźnego układu miejscowości. Jednak biorąc pod uwagę wiadomości spoza tego źródła, wydaje się, że jakieś znaczenia miał właściciel danej osady (wsie należące do Wschowy zapisano po niej, a będące własnością Andrzeja Opalińskiego i klarysek głogowskich również stanowią zwarte grupy).

Uwagi redakcyjne: W rejestrze pojawiają się komornicy za 2 gr. Tych wpisywano do kolumny „komornicy_bez_dobytku” (tak jak w roku 1565), zaś komorników za 1 gr. do kolumny „komornicy niesprecyzowani”, mimo określania ich jako pauperes. Takie postępowanie uzasadniania fakt, że liczebność komorników za 2 gr. w 1565 i 1577 r. wskazuje, że chodzi o tę samą grupę. Występują też pręty jako miara powierzchni, sposób ich rozpisania zob. wstęp do rejestru 1563 r. Datę roczne przy jej braku rekonstruowano jako rok 1577, uznając, że inny rok następny zostałby oznaczany przez pisarza (jak przy Długim Starym i Nowym).

Arkadiusz Borek


Autorzy: Arkadiusz Borek, Krzysztof Chłapowski, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru i przygotowanie do edycji: Arkadiusz Borek
Skolacjonowanie: Krzysztof Chłapowski
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Ziemia wschowska w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa poznańskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.