Ostatnia aktualizacja: 2018-07-10

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu pyzdrskiego 1591 r.

Źródło: ASK I 6, k. 751-807v.

Tytuł: brak karty tytułowej.

Treść: rejestr łanowy (k. 751–799v); rejestr szlachty bezkmiecej (k. 800–802v); rejestr z miast powiatu (k. 803–807v).

Uniwersał: VL, t. 2, s. 333-341; VC, t. 2, vol. 2, s. 181-191.

Opis: Rejestr poboru nadzwyczajnego 1591 roku jest ostatnim z zachowanych w zasobach Archiwum Skarbu Koronnego XVI-wiecznym spisem podatkowym powiatu pyzdrskiego. Tak jak w każdym ze wcześniej opisanych źródeł znajdują się w nim informacje gospodarcze dotyczące osad kościelnych, monarszych i szlacheckich. Warto dodać, że przy niektórych miejscowościach znajdują się daty wpłat (k. 752–765). Rejestr znajduje się tuż po spisie powiatu kaliskiego (1581 r.), i tym samym zamyka szóstą księgę Archiwum Skarbu Koronnego. Niestety nie zachowała się strona tytułowa rejestru. Nie odnotowano wtrąceń innych rąk. Źródło zawiera imiona i nazwiska urzędników oraz arendarzy, którzy płacili podatek w imieniu właścicieli osad. Rejestr został napisany po polsku z nielicznymi łacińskimi wtrąceniami.

Podstawę dla poboru stanowił uniwersał z 1591 roku, w którym wzorowano się wedla kwitow poborzec anno 1578 (VC, t. 2, vol. 2, s. 182). Stawki podatkowe najczęściej pojawiających się w źródle kategorii wyglądają następująco:

  • łan kmiecy 30 groszy;
  • zagrodnicy z ogrodami lub żyjący z wymłacania zboża 2 grosze;
  • komornicy bez dobytku 1 grosz;
  • komornicy z dobytkiem od każdej krowy 4 grosze;
  • karczmarze z rolą 15 groszy od ziemi (ale zwolnieni z opłat za wyszynk)
  • koła walne / korzeczne dziedziczne 24 grosze;
  • koła doroczne 12 groszy.

Tomasz Związek


Autorzy: Krzysztof Chłapowski, Urszula Zachara-Związek, Tomasz Związek

Wpisanie rejestru: Krzysztof Chłapowski
Skolacjonowanie: Tomasz Związek
Przygotowanie do edycji: Krzysztof Chłapowski, Tomasz Związek
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat pyzdrski w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.