Ostatnia aktualizacja: 2017-12-11

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu pyzdrskiego 1576 r.

Źródło: ASK I 12, k. 618–630.

Tytuł: Regestr Poborow s powiathu | pyszdrskiego na ellectii K[róla] J[ego] M[osczi] | Stephana [Batorego] w Warszewie Roku | Millesimo quingentesimo septuagesimo | sexto [1576] uchwaloni, a na ziezdzie | W Jędrzeiewie approbowani pr|zez Urodzonego Pana Mikola|ia Gloginskiego Poborcze Wo|iewostwa kaliskiego Wibrani [k. 618].

Treść: rejestr poboru nadzwyczajnego: k. 618–630; k. 630–630v: rejestr czopowego (z mias[t], od win miodów, od piwa wrocławskiego).

Uniwersał: VL, t. 2, s. 141; VC, t. 2, vol. 1, s. 343.

Opis: Rejestr 1576 roku został wykonany w formie tabelarycznej, która zapewne miała ułatwić poborcom sumowanie poszczególnych liczb z kolumn i wierszy. Podstawą do wybierania świadczeń był uniwersał poborowy z 1569 r. Spis nie notuje dat, ani właścicieli; udaje się za to znaleźć w nim informacje o nielicznych klęskach żywiołowych, które nawiedziły powiat pyzdrski w okresie pobierania poborów.

Rejestr spisany został jedną ręką, o dosyć kursywnym i niewyraźnym miejscami charakterze, co szczególnie dotyczy kolumn zawierających nazwy poszczególnych kategorii gospodarczych objętych opodatkowaniem. Pisarz pracujący nad źródłem często wycierał swoje zapiski, stąd też Czytelnik spotka się z miejscami takimi jak dane o wsi Starkowiec (Starkowiecz, k. 628), gdzie pisarz mylnie wpisał wartość „3” w kolumnę odpowiadającą dorocznym karczmom i po wytarciu wpisał tę samą wartość w kolumnę odpowiadającą dorocznym, ale młynom wodnym. Pisarz wielokrotnie – nie przejmując się przyjętą formułą tabelaryczną – dopisywał ważne informacje w pustych miejscach, czego doskonałym przykładem mogą być karty z danymi odnoszącymi się do miast powiatu (k. 629 i dalej).

Na karcie 630v znajduje się suma wszystkich świadczeń finansowych zebranych z powiatu w tym roku, poniżej pieczęć papierowa przedstawiająca herb Ostoja. Poniżej dopisek: Mikolai Gloginski reka wlasna.

Uwagi redakcyjne: Karta 619 recto i verso są puste z wyrysowaną tabelą. W kolumnie „varia” w edycji elektronicznej zamieszczono informacje o miejscach, w których suma zebranego podatku nie zgadza się z danymi z wsi i miast.

Tomasz Związek


Autorzy: Michael Weisenberger, Urszula Zachara-Związek, Tomasz Związek

Wpisanie rejestru: Michael Weisenberger
Skolacjonowanie: Tomasz Związek
Przygotowanie do edycji: Michael Weisenberger, Tomasz Związek
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat pyzdrski w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.