Ostatnia aktualizacja: 2017-12-11

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu konińskiego 1578 r.


Źródło: ASK I 3, k. 596-626v.

Tytuł: Brak tytułu rejestru poborowego. W górnym prawym rogu k. 596 znajduje się zapis "Districtus Koninensis". W części środkowej karty pod nazwą parafii "Parrochia Brudzew" znajduje się data sporządzenia rejestru rok 1578.

Treść: k. 596 data spisania rejestru poborowego; k. 596-622v rejestr podatków ze wsi; k. 623-626v rejestr podatków z miast; k. 626v spis przekupniów

Uniwersał: VL, t. 2, s. 191-198; VC, t. 2, vol. 1, s. 421-430.

Opis: W rejestrze podatkowym z 1578 r. zapisanych zostało 276 punktów osadniczych, w tym 13 ośrodków miejskich (wśród nich nie wymieniony został Ślesin). Rejestr w całości spisany został po łacinie, a jedynie incydentalnie w treści niektórych wpisów pojawiają się nazwy zawodów zapisane w języku polskim. Pismo jest czytelne i nie stwarza problemów z odczytem. Wyjątkiem jest pierwsza karta, której uszkodzenie utrudnia identyfikację wymienionych na niej miejscowości. Inny charakter pisma na k. 617-617v świadczy, że spisany został przez dwóch różnych pisarzy. Wpisy dotyczące poszczególnych osad rozmieszczone są równomiernie w środkowej części karty, rozdzielone liniami. Nazwy miejscowości umieszczone zostały w lewej części karty, a w jej środkowej części zapisane zostały nazwy kolejnych ośrodków parafialnych. Po prawej stronie karty przy każdej miejscowości zapisana została wysokość podatku zebranego za poszczególne kategorie podatkowe. Na końcu karty zanotowane zostało podsumowanie kwot zebranych z osad wymienionych na danej karcie.

Uwagi redakcyjne: Zgodnie z przyjętą zasadą w poszczególnych kolumnach: obiekty gospodarcze, łany, rzemieślnicy, zagrodnicy, komornicy, luźni zapisane zostały dane wynikające z opodatkowania. Pozostałe informacje tj. zniszczenie młyna, śmierć rzemieślnika, spustoszenie łanów niekiedy łącznie z datą oraz inne wyjaśnienia braku wpłacenia podatku zapisane zostały w kolumnie "varia".

Opodatkowanie łanów karczmarskich w danej miejscowości zostało przyjęte jako prawdopodobne funkcjonowanie w niej karczmy. Zaznaczone zostało to w kolumnie "taberna".

W rejestrze z 1578 r. na k. 613v zanotowana została miejscowość parafialna Ostrowąż leżąca w granicach powiatu gnieźnieńskiego, na samej karcie zapisana została parafia "Ostrowa", która leżała również poza granicami powiatu konińskiego. Podobnie jak w przypadku rejestrów z 1564 r. i 1583 r., przyjęte zostało, że różnice w zapisie nazwy wynikają z pomyłki poborcy i w drugim przypadku również chodzi o miejscowość Ostrowąż.

W edycji rejestru z 1578 r. rzemieślnik określony w źródle jako „Lanifex – cis” oznacza rzeźnika, a nie tkacza, sukiennika.

Marta Kuc-Czerep


Autorzy: Anna Dunin-Wąsowicz, Marta Kuc-Czerep, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru i przygotowanie do edycji: Marta Kuc-Czerep
Skolacjonowanie: Anna Dunin-Wąsowicz
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat koniński w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.