Ostatnia aktualizacja: 2018-07-10

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu kcyńskiego 1583 r.


Źródło: ASK I 4, k. 733-750v

Tytuł: Kczinensis districtus. Anni 1583. [Wpisany humanistyczną kursywą na górze karty 733.]

Treść: k. 733 tytuł: k. 733-747 pobór z wsi; k. 747-748 pobór z dóbr opata wągrowieckiego; k. 748 rejestr szlachciców bez kmieci; k. 748-750v pobór z miast.

Uniwersał: VL, t. 2, s. 212-219; VC, t. 2, vol. 1, s. 455-463.

Opis: Rejestr spisany został w większości po łacinie, jednak w rejestrze podatków miejskich od k. 749 pojawiają się polskie nazwy przedmiotów opodatkowania, mimo tej samej ręki. Rejestr jest tworem jednej ręki, pewne wątpliwości co do atrybucji można odnieść do pojawiających się dopisek relatio videtur i liczby w kolumnach florenów i groszy, ale nie są one dostatecznie obfitym materiałem porównawczym i różnice mogą wynikać z użycia innego narzędzia pisarskiego i atramentu. Spisany został dość starannym pismem mieszanym gotycko-humanistycznym. Wyjątkowo licznie występują różnego rodzaju zdobienia poszczególnych liter. Częste są trójlistne zakończenia, niektórych znaków; występują także inne motywy. W rejestrze nie pojawiają się braki lub zanieczyszczenia, utrudniające jego odczytanie. Rejestr ma układ tekstowo-tabelaryczny, dość starannie zachowywany przez pisarza. Wsie są uszeregowane w ramach parafii, te zaś mają układ alfabetyczny. Na tle innych rejestrów ten wyróżnia się brakiem sum podatku przy wsiach, występują tylko podsumowania poszczególnych przedmiotów opodatkowania w jednej osadzie (braków tych nie uzupełniono w edycji). W źródle policzono sumy jedynie dla miast. W 8 wpisach nie odnotowano żadnych informacji. Na każdej stronie znajduje się podsumowanie zapłaconego podatku.

Uwagi redakcyjne: W rejestrze miasto Szubin zostało odnotowane dwa razy. Po raz pierwszy w spisie wsi i po raz drugi w spisie miast. Pierwszy wpis został przekreślony z adnotacją Ad oppida pertinet scribentes, pertinet inter oppida. Wpisy te są tożsamy, różnią się jedynie tym, że w pierwszym odnotowano właścicieli, a w drugim sumę podatku z całej osady. Oba wpisy uwzględniono w edycji. Z powodu tego zamieszania nie oznaczono Szubina w spisie wsi jako miejscowości parafialnej, brak ten uzupełniono w wydaniu nazwą parafii w nawiasie kwadratowym.

  • [k. 748] Aratore.
  • Laurentius Słupski: od pługa – 15 gr; hortulani sine agro 2 – 8 gr; desertus mansus 1 – 10 gr.
  • Andreas Włoszynowski: od pługa – 15 gr.
  • Matias Wybranowski: od pługa – 15 gr; inquilina sine peccora 1 – 2 gr.
  • Martinus Laskownicki: od pługa – 15 gr; hortulani sine agro 2 – 8 gr.
  • Joannes Domasławski: od pługa – 15 gr; hortulani sine agro 2 – 8 gr.
  • Andreas Słupski: in retentione.
  • Joannes Leszczycki: in retentione.

Arkadiusz Borek


Autorzy: Arkadiusz Borek, Adam Muszyński, Marta Piber-Zbieranowska, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru: Adam Muszyński
Skolacjonowanie:Marta Piber-Zbieranowska
Przygotowanie do edycji: Arkadiusz Borek
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat kcyński w drugiej połowie XVI w. i zasady edycji jego rejestrów

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.