Ostatnia aktualizacja: 2017-12-11

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu kcyńskiego 1579 r.


Źródło: ASK I 4, k. 354-393

Tytuł: Regestr Dani Iego K[rólewskiej] Mosczi w Warszawie uchwalonei z dobr powiatu kczinskiego przes urodzonego Gerzego Dzierzanowskiego poborcę woiewodztwa kaliskiego. Wybraney roku pańskiego 1579. [Zapisany antykwą na górze karty 354.]

Treść: k. 354 tytuł; k. 354-374v pobór z wsi i miast (łanowe); k. 374v-376 pobór z dóbr opata wągrowieckiego; k. 376v rejestr szlachty bezkmiecej; k. 377-378v pobór z miast; k. 380-392 czopowe z miast i wsi (nieobjęte edycją); k. 393 podsumowanie całego rejestru.

Uniwersał: VL, t. 2, s. 191-198; VC, t. 2, vol. 1, s. 421-430.

Wydanie: ŹD, s. 180-194.

Opis: Rejestr spisany został po polsku, z niewielką ilością dopisek łacińskich (formuła vide recognitionem circa szos przy miastach). Da się wyróżnić dwie ręce. Większość podstawowego tekstu rejestru i przynajmniej jedno z późniejszych uzupełnień (k. 360, wyblakły atrament) zostały wpisane staranną italiką z pozostałościami gotyckimi. Pismo jest zbliżone do tego z poprzedniego roku, ale jest zdecydowanie bardziej zwarte. Karty 355-546v, spis podatków miejskich i resztę uzupełnień jest wytworem innej ręki, piszącej również czytelnie, ale stawiającej bardziej pochylone i wydłużone litery. W rejestrze można się kilka razy spotkać z dopisanym później kolejnym właścicielem wsi lub działu. Poniżej rejestru szlacht bezkmiecej znajduje się informacja o podatku od smolarza. W rejestrze nie występują uszkodzenia czy zanieczyszczenia utrudniające jego odczytanie. Ma on strukturę tekstowo-tabelaryczną. Wsie są uszeregowane w ramach parafii, te zaś mają układ alfabetyczny. 6 wpisów nie zawiera żadnych informacji. Na każdej stronie znajduej się podsumowanie zapłaconego podatku.

Uwagi redakcyjne: W wypadku poboru z miast w Chodzieży i Wągrowcu nie podano liczby rzemieślników pospolitego rzemiosła, wpisując tylko zapłaconą sumę podatku. W edycji informację tę oddano w kolumnie „varia”. Z tego w kolumnie „rzemieślnicy liczba” pozostawiono tylko znaną liczbę przedstawicieli innych zawodów – jest to, więc wartość zdecydowanie niższa niż w innych latach. Nie oddano znaków diakrytycznych nad samogłoskami. W miastach, gdy nie podano stawki za wysznk, przyjęto za uniwersałem, że jest to 12 gr.

  • [k. 376v] Szlachta od pługów.
  • Jędrzej Włoszynowski: od pługa 15 gr.
  • Jan Laszczycki: od pługa 15 gr., zagrodnik co z wymłócku żywie 4 gr., komorniczka co bydła nie ma 2 gr.
  • Wawrzyniec Słupski: od pługa 15 gr., pusty ślad 10 gr., zagrodnicy dwaj co z wymłócku żywie po 4 gr.
  • Jadam Żarczyński: od pługa 15 gr., krawiec 4 gr., zagrodnik co z wymłócku żywią 4 gr.
  • Jan Domasławski: od pługa 15 gr., zagrodnicy dwaj co z wymłócku żywią po 4 gr.
  • Marcin Wybranowski: od pługa 15 gr., komornicka co bydła niema 2 gr.
  • Marcin Laskownicki: od pługa 15 gr., zagrodnicy dwaj co z wymłócku żywią po 4 gr.
  • [Podatku razem:] 5 fl. 5 gr.

Smolnik od jednego pieca złotych dwa, od drugiego złoty jeden, iż co nim nie robił jeno ćwierć roku. Od czterech rzemieślników po 12 gr. – 4 [fl.] 18[gr.]

Arkadiusz Borek


Autorzy: Arkadiusz Borek, Marta Piber-Zbieranowska, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru: Marta Piber-Zbieranowska
Skolacjonowanie i przygotowanie do edycji: Arkadiusz Borek
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat kcyński w drugiej połowie XVI w. i zasady edycji jego rejestrów

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.