Ostatnia aktualizacja: 2017-12-11

Atlas Fontium
ISSN 2353-9216



Atlas historyczny Polski. Rejestry poborowe województwa kaliskiego w XVI w.


Atlas Źródeł i Materiałów do Dziejów Dawnej Polski, nr 2
red. M. Słoń, Instytut Historii PAN im. Tadeusza Manteuffla 2015



Rejestr poborowy powiatu kaliskiego 1564 r.


Źródło: ASK I 13, k. 177-192v

Tytuł: brak.

Treść: k. 177-186: wsie powiatu kaliskiego; k. 186-187: Descripcio mansorum praedialium; k. 187v-188: Regestrum wibierania soszu zmiast w powiecie caliskim; k. 188v-189: Regestrum ducillorum (czopowe); k. 189v – Iudei; k. 190-192v – niezapisane.

Uniwersał: VC, t. 2, vol. 1, s. 146-152 (datowany 1 IV 1564 r.); VL, t. 2, s. 661-670.

Opis: Rejestr pisany po łacinie (tylko w spisie szosu użyto w tytule wyrazy polskie), zachowany jest w dobrym stanie. Czytelny i przejrzysty układ rejestru jest tabelaryczny. Miejscowości będące siedzibą parafii ułożone są w niezbyt przestrzeganym porządku alfabetycznym, np. parafia Chodecz jest pomiędzy parafiami Karmino a Kucharki Rycerskie (k. 178v), Dobrzec, Dobrzyca, Droszewo i Dzierzbino pomiędzy parafiami Kościół a Głogowa (k. 179v-180). Pierwszy wiersz w kolumnach informuje (najczęściej jednolity skrót łaciński) o zawartości tematycznej danej kolumny: łany (mansi/manso), karczmy dziedziczne (tab. her.), karczmy doroczne (tab. ann.), młyny dziedziczne (mol. her.), młyny doroczne (mol. ann.), wiatraki (mol. vent.), zagrodnicy (hort./hortulanis), rzemieślnicy (artificibus), rybacy (pisc./piscatori), komornicy (inquilini), wyszynk (p.pi. crem.), ludzie luźni (vagi). Całość zamykają kolumny zapłaconego podatku w złotych (flo/fl.) i groszach (gs/grosi). Cyfry arabskie informują o poszczególnych pozycjach wpisanych do rejestru. Przy nazwach miejscowości brak z reguły, oprócz pojedynczych przypadków, imion i nazwiska właścicieli. Na każdej stronie, pod ostatnim wierszem kolumn, znajduje się zsumowanie danych liczbowych wpisanych w poszczególnych kolumnach na danej stronie, jak również kwota zapłaconego podatku. Pomimo, iż uniwersał poborowy wprowadzał rozróżnienie podatkowe wśród komorników ("ktorzy bydło maią") i zagrodników ("ktorzy na ogrodziech tylko siedzą, a robią panom swym", "ktorzy ku zagrodom role maią", "co domki maią i ogrody, a na czynszu bez robot są") to w rejestrze grupy te wpisane zostały do jednej kolumny "komornicy" i "zagrodnicy".

Uwagi redakcyjne: W kolumnie "charakter osady" zostały odnotowane źródłowe określenia dotyczące poszczególnych osad, a w przypadku braku takiej informacji w nawiasie kwadratowym zaznaczaliśmy prawdopodobny charakter osady lub pozostawialiśmy puste miejsce. Przy nazwie źródłowej pozostawialiśmy określenie "Nobilium" jeśli było pisane tą samą ręką co nazwa osady. Mimo, iż na podstawie zapłaconego podatku można w wielu przypadkach określić kategorię podatkową zagrodnika czy komornika, to jednak (tak jak w rejestrze) wpisywaliśmy komorników do kolumny "kom_niesprec", a zagrodników do kolumny "zagr_niesprec".

Jarosław Suproniuk


Autorzy: Marta Kuc, Jarosław Suproniuk, Urszula Zachara-Związek

Wpisanie rejestru i przygotowanie do edycji: Jarosław Suproniuk
Skolacjonowanie: Marta Kuc
Korekta tekstów łacińskich: Urszula Zachara-Związek


Powiat kaliski w drugiej połowie XVI w.

Źródło danych: Pobierz rejestry
Pobierz tabelę z miejscowściami ze strony Ziemie polskie Korony w XVI w. Przestrzenna baza danych
Pobierz geobazę

Licencja Creative Commons
Rejestry poborowe województwa kaliskiego z drugiej połowy XVI w. autorzy, Instytut Historii im. Tadeusza Manteuffla Polskiej Akademii Nauk i Pracownia Geoinformacji Historycznej Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego jest dostępny na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa - Bez utworów zależnych 4.0 Międzynarodowe.